Vernieuwen in de circulaire economie

Terwijl ik dit schrijf is het Black Friday. Deze tot voor kort vooral Noord-Amerikaanse aangelegenheid spoort inmiddels ook steeds meer Nederlanders aan om veel geld uit te geven aan nieuwe goederen. Het gaat daarbij meestal om vervangingsaankopen. Een nieuwe, grotere smartTV of een nieuwe winterjas. Dat resulteert er in dat er ook spullen weg moeten. Tenslotte hebben de meeste mensen geen onbeperkte opslagruimte. 

Voor veel van deze afdankers geldt dat ze eigenlijk nog prima zijn. De jas was nog warm en waterdicht, maar niet helemaal meer de goede kleur of lengte. En de tv werkt nog prima, maar heeft geen ingebouwde webbrowser. 

Het is daarom mooi dat steeds meer mensen de weg naar het kringloopcentrum hebben gevonden en hun niet meer gewenste goederen daar af geven in plaats van ze naar de milieustraat te brengen waar ze worden vernietigd. 

Kringloopcentra mogen zich verheugen in een groeiende belangstelling. Niet alleen van ‘leveranciers’, maar tevens van steeds meer consumenten. De kringloopwinkels in Nederland, verenigd in de BKN (Branchevereniging Kringloopbedrijven Nederland) moeten zich door deze toegenomen aandacht vernieuwen en professionaliseren om de vraag aan te kunnen. Dat is een spannend proces omdat deze vorm van retail meestal geen winstoogmerk heeft en vaak zelfs een ANBI is (Algemeen Nut beogende Instelling). Daardoor is er een blijvend spanningsveld tussen verzakelijken van de bedrijfsvoering en oog blijven houden voor maatschappelijke doelen.

Bij de oudste kringloopwinkel van Nederland, in Soest, heeft Orcado de afgelopen anderhalf jaar mogen meewerken aan een vernieuwingsslag. Dat was een bijzonder project, onvergelijkbaar met enige andere opdracht die we de afgelopen 20 jaar hebben mogen uitvoeren. 

Om te beginnen zijn van de ruim 100 medewerkers verreweg de meesten vrijwilligers. Dat geeft een andere dynamiek, ook omdat er nogal wat mensen bij zitten die een afstand hebben tot de reguliere arbeidsmarkt. Dat vraagt om een andere benaderingswijze als het gaat om in de IT ingeburgerde processen als informatieanalyse, usabilitytesten van schermen of acceptatietesten.

Daarnaast is er continu een enorme hectiek: er worden goederen gebracht of gehaald en vervolgens gewogen, gesorteerd, gerepareerd, gereinigd en neergezet in de winkel. Jaarlijks gaat dit in Soest om ongeveer 1 miljoen kilo aan spullen. 

Er is een koffiehoek waar mensen uit de regio met elkaar bijpraten en in de winkel is er altijd drukte. De koopjesjagers staan vaak al ruim voor openingstijd te wachten om als eerste te zien of er iets van hun gading is toegevoegd aan het assortiment. Een kortom unieke omgeving.

Orcado heeft samen met de directeur van Spullenhulp en enkele vaste medewerkers een nieuwe cloudoplossing neergezet die de weegprocessen van de goederen ondersteunt. Elk product of elke zogenaamde restfractie (een deel van gedemonteerde goederen) wordt gewogen. De wegingen zijn erg belangrijk omdat ze inzicht verschaffen in de mate waarin de kringloopwinkel de afvalstroom beperkt en hoeveel werk er wordt verzet. Orcado realiseerde hiervoor een koppeling met de in het pand aanwezige weegbrug, realiseerde realtime dashboards waarop de goederenstromen kunnen worden gevolgd en bouwde rapportages en functies die de uitwisseling van gegevens tussen kringloop en milieustraat ondersteunen.

De vele vrijwilligers gebruiken de door Orcado gebouwde cloudoplossing daarnaast om hun werktijd te registreren. Hierop wordt hun vergoeding gebaseerd en op deze manier is tevens inzichtelijk aan hoeveel mensen Spullenhulp een nuttige dagbesteding biedt.

Bij het werken aan dit project was er een heel direct contact met de medewerkers. En hoewel we vrijwel altijd te maken hebben met blije klanten, is het niet vaak dat we met een nieuwe toepassing zo’n impact hebben op iemands werkplezier. Bij een herhalingsbezoek kwam een van de vaste vrijwilligers ons persoonlijk bedanken voor onze toepassing. Hij mocht nu wél meewerken aan het wegen en registreren van goederen, een proces dat daarvoor te gecompliceerd voor hem was. Zijn baan was veel leuker geworden.

Werken in de IT kan erg dankbaar zijn en direct bijdragen aan het vergroenen van onze omgeving. Op dit moment onderzoekt Orcado samen met Spullenhulp Soest en de BKN hoe we meer inzichtelijk kunnen maken wat de bijdrage van hergebruik is aan de besparing van CO2 emissies. Een hergebruikte spijkerbroek hoeft niet te worden verbrand en bovendien is het niet nodig een nieuwe te produceren. Orcado kan dit realtime tonen op basis van de geregistreerde goederenstromen. Nog genoeg te vernieuwen!